Reactie op boek: ‘Herstellen van narcistische mishandeling’

Dit is een gastcolumn van Sine

In geen enkele therapie ben ik zo veel verder geholpen, en heb ik zoveel begrip voor mezelf gevonden als in dit boek. Ik heb het al aangeraden bij verschillende mensen die ik ken, die eenzelfde problematiek meegemaakt hebben.

Ik heb al jaren de diagnose PTSS door mijn psychiater, maar ik heb nooit begrepen of uitleg gehad wat dat was. Noch hoe ik daarmee kon omgaan. Behalve dat ik last had van ‘post traumatisch stresssyndroom’ en dat dat te maken had met hoe ik door mijn ouders en zeker vooral door mijn moeder behandeld ben en nog behandeld wordt. Dat ik daardoor hyper sensitief geworden was.

Ik heb dat zeer erg onderschat, de gevolgen van die behandeling, zie ik nu. Omdat ik die behandeling van mijn ouders ‘gewoon’ was, mij er zeker niet goed mee voelde, maar niet wist wat er schorde.

Ik heb mij helemaal herkend in dit boek en mijn verleden als een puzzel in elkaar zien vloeien.

Ik heb het nog altijd moeilijk om mijn moeder te benoemen onder die categorie van “narcistische mishandeling”, omdat ik er inderdaad vanuit wil gaan, dat er toch iets goeds in haar bedoelingen moet zitten. Maar ik herken haar gedrag, haar woorden en mijn gevoelens en verwarring hieromtrent zo erg diep in Iris haar boek. Dat doet zo’n pijn. Mijn hoop wordt ook telkens opnieuw een diepe teleurstelling.

Door dit boek te lezen, heb ik gezien dat ik ECHT moet stoppen met de HOOP dat we ooit een ‘normale relatie’ zullen hebben en dat ze mij echt wel gebruikt en misbruikt en leegzuigt om haar eisen, verwachtingen, behoeften (tekorten) enz.. door mij te laten invullen, elke keer opnieuw. En dat ik, wat ik nodig heb, bij haar totaal niet van meetelt, dat ik voor haar echt ‘maar’ een aanhangsel ben, zoals mijn psychiater zei.
Het is niet omvatbaar voor woorden hoe dit voelt. Mijn psychiater noemt het schrijnend pijnlijk/diep intriest en verdrietig.

Ik voel mij heel dankbaar aan Iris voor al de moeite die je gedaan hebt om dit werk te maken, neer te schrijven. Om de openheid, duidelijkheid en zorgzaamheid om de juiste informatie en woorden te vinden. Eindelijk iets wat ons ‘slachtoffers’ uit de verwarring helpt en het voortdurend rare gevoel van ‘ik moet toch ‘mis’ zijn, ‘ mis’ zien, dit kan toch niet, zo ga je toch niet met mensen om…. waarom doet ze dat nu, waarom zegt ze dat nu… wat doet ze nu weer.’

Nu weten we hoe dat komt. En dat het niet aan ons ligt. Iris heeft dat in begrijpelijke taal beschreven. Durven schrijven, want daar is heeeeel veel moed voor nodig.

Het hele landschap is in kaart gebracht en als een mooie puzzel een geheel van gemaakt, dat begrijpelijk is in mensentaal.

Ik heb zelf al veel over mijn gevoelens en gewaarwordingen geschreven om te verwerken wat er gebeurde in mijn leven, maar ik wist eigenlijk niet waarover het echt ging. Behalve dat ik mezelf probeerde te vinden en te versterken.
Nu weet ik het wel, nu heeft het een naam. Ik ben niet gek. Ik hoef niet in een inrichting.

Ik herken nu in mijn schrijfsels wat Iris in haar boek zegt. Dezelfde woorden, dezelfde gevoelens, dezelfde gewaarwordingen, hetzelfde onbegrijpbare gedrag, verwijten en beschuldigingen. Het heeft nu een naam gekregen.

Ik ben de laatste weken, sinds ik dit boek gelezen heb echt door allerlei gevoelens heen gegaan, van met stomheid geslagen, van blijheid, van ontroering, van dankbaarheid, van perplex staan, van rouw, van herkenning, van erkenning, van verwarring, maar alles voelt goed, omdat ik eindelijk het licht zie. Ik kan ontspannen doordat de puzzel klopt. Het zal nog een tijd een verwerkingsproces zijn, maar dat heb ik er voor over.

Ik ben al op zoek sinds 1986, wat er toch mankeerde aan de relatie tussen mij en mijn ouders. Ik heb eindelijk een antwoord.

Ik wou zo graag een evenwaardige relatie met mijn ouders, als normale volwassenen, na een moeilijke kindertijd. Ik dacht nu zijn we alle twee volwassen nu zal dat wel gaan. Ik heb er alles aan gedaan. Niets was goed genoeg. Het resulteerde in depressies en de ene burnout na de andere. Ik mag nu stoppen met mijn best te doen, eindelijk weet ik dat het geen zin heeft. Dat het nooit zal kunnen. Ik zal nooit een ‘normale’ relatie met mijn nog levende moeder kunnen hebben.

Ik kan nog steeds soms een schrijnend kindverlangen voelen, de enorme behoefte van dt kindje aan verbinding met haar moeder. Maar die behoefte en die pijn mag er zijn. Ik zal nog honderd keren, duizend keren tegen dit kindje in mij moeten zeggen dat dat niet gaat, dat haar moeder ziek is. En mezelf dan troosten en omhelzen. Ik ben op goede weg.

Door Iris haar boek kan ik eindelijk leren loslaten en me focussen op mijn herstel, op mezelf, zelfverantwoordelijkheid nemen.

Wij ‘slachtoffers’ hebben als kind geleerd dat dat liefde was: ‘hoe ze met ons deden en omgingen en dat wij daarin niet belangrijk waren’, nu moeten we dit afleren want het was onjuist. We moeten de verantwoordelijkheid voor onszelf nemen en onszelf aanleren hoe liefde en respect echt is, en dat we wel belangrijk en waardevol zijn.
En dat is soms heel verwarrend en tegenstrijdig en roept bij mij persoonlijk heel veel misplaatste loyaliteit naar mijn ouders op en veel angst en tegenstrijdige boosheid tegen of naar mezelf. Maar daar raken we ook weer door. Dat lees ik ook weer in Iris haar boek! Natuurlijk moeten we de juiste hulp zoeken bij dit proces, alleen gaat dat niet.

Er is ergens in de wereld zo een mooie wijze tekst: ‘Help mij veranderen wat ik kan veranderen, en help mij aanvaarden wat ik niet kan veranderen en geef me de wijsheid om het verschil te zien tussen de twee’, of zo iets. Dit boek helpt mensen daarbij, de wijsheid om het verschil te zien wat je kan veranderen en wat je niet kan veranderen.
Bedankt Iris.

Sine

16 thoughts on “Reactie op boek: ‘Herstellen van narcistische mishandeling’

  1. Zeer mooi verwoord Sine! En alles wat je geschreven hebt is zo herkenbaar.
    Ook voor mij geldt dat na het lezen van het boek van Iris de puzzelstukjes op zijn plek gingen vallen. Huilend heb ik het boek gelezen. Inderdaad : het heeft een naam, namelijk narcisme. Het meest schokkende vond ik eigenlijk dat mijn moeder niet de enige is; er bestaan nog meer monsters, anders was er niet over geschreven. En. …als kind wist ik niet beter, maar de volwassen mensen in mijn omgeving hadden het wèl moeten weten. Zij hadden moeten ingrijpen.

  2. Dag Sine,

    ook voor mij heel veel herkenning in je verhaal. Steeds maar weer hopen dat het wel kan en zoooo je best doen.
    Ik ben vanaf 1994 bezig te ontdekken wat er mis was (en dan dacht ik vooral wat er mis was met mij ). Nu lees ik dat jij al vanaf 1986 bezig bent ! Wat een krachtige vrouw zul je zijn !
    Inmiddels heb ik zelf mijn eigenwaarde gevonden en weet nu dat die van mij is, zonder dat ik iemand daar voor nodig heb. Het bouwen en bloeien begint erg laat, maar ik sta in de knop.
    Dank voor het delen en heel veel goeds in het vervolg van je proces gewenst ! Edwin

  3. Mooi geschreven, Sine! Ook ik heb zo’n moeder. Mijn hele leven afgevraagd waarom ik geen liefde en steun verdiende, volgens mijn familie. Maar wel mezelf helemaal opzij moeten zetten voor haar, alsof ik haar aanhangsel was en geen individu. Je zou denken dat ze bij zichzelf te rade zou moeten gaan, wanneer je steeds teleurgesteld raakt omdat je dochter kennelijk niet kan voelen wat zij voelt. Het rottige is dat zij niet de enige is met wie ik zulke aanvaringen heb. Jarenlang voelde ik mezelf door iedereen achtergesteld en was daar ook heel erg op gefocust. Hele dagboeken schreef ik vol met dingen als: ‘die en die werd voorgetrokken of die en die mocht dit wel en ik niet en ga zo maar door. Ik was natuurlijk precies mijn moeder die zichzelf altijd en eeuwig tekort gedaan voelde en onmogelijke eisen stelde aan mij. Zij was zielig en ik dacht dat ik me ook zo moest gedragen. Ik dacht dat het normaal was. Mijn moeder legt het balletje helemaal bij mij, zij hoeft nooit wat te doen, alsof zij het kind is. Ze troost zichzelf nu met de gedachte dat er meer moeders zijn met een moeilijke verhouding met hun dochter.

    • Ben de oudste dochter van een narcist. Zij is een leuke vrouw volgens de vage kennissen. Dus niet. Een drama die draait in gedrag al naar gelang wie er bij haar is. Haar kinderen en man hebben het altijd kunnen bezuren. Ben overgevoelig en vind uuuuhh vond iedereen zielig. Alles draait om haar en anders krijg je de silent treatment. Zorgt slecht voor zichzelf en mankeert nogal wat. Dan is ze in haar element. Ben twee jaar niet thuisgeweest, toen weer wel. Maakte mezelf wijs voor mijn zus en broer. Ik hou veel van hen maar zij hebben, net als ik, een klap van de molen gehad, gewoon PTSS. Ik dank God voor Internet en alle info over narcisme. Nu begrijp ik het; was voorheen altijd in verwarring en viel uitsluitend voor foute mannen (spanning was ik gewend & wilde redden). Onbewust natuurlijk, maar heeft me jaaaaaaaren van mijn leven gekost. Ben nu gelukkig en wens dat voor mijn lotgenoten ook. Hang in there x

  4. Hoi Sine,

    Dank voor je verhaal.

    Ik heb mijzelf een paar maanden geleden losgemaakt uit de destructieve relatie waarin ik zat, en zit nu middenin de juridische warzone. Via mijn (godzijdank) empathische advocate heb ik nu ook empathische psychische hulp gevonden. Het is niet te geloven hoe veel coaches, psychologen en psychiaters binnen het cognitief gedragstherapeutisch kader je steeds maar laten ‘omdenken’ – daarmee implicerend dat het allemaal aan jóúw perceptie ligt. Ze trappen je alleen maar dieper de afgrond in.

    Natuurlijk, het boek van Iris was een cruciale stap, net als het boek van Jan Storms. En het zoeken, eindeloos zoeken, op het internet. Begrippen als ‘relatieverslaving’ en ‘codependency’ duiken dan vanzelf op, en uiteindelijk kom je onvermijdelijk uit bij je eigen familiegeschiedenis. Was mijn jeugd wel zo gelukkig? Waarom is de relatie met mijn moeder zo geladen, zo conflictueus, bij vlagen zo warm en betrokken, maar houdt ze me op cruciale momenten (namelijk bij heftige emoties van mijn kant) af en stuurt ze er subtiel op aan dat ik ‘gewoon sterk’ moet zijn…? Waarom mag ik me door haar niet gekrenkt voelen, waarom niet boos? Waarom heb ik toch altijd het gevoel dat ze de competitie met me aangaat? En roept ze dingen als ‘ik ga wel weg!’ of ‘maak me maar dood’ als ze niet om dingen heen kan? Waarom is de enorme crisis waar ik nu door heen ga, vooral belastend voor háár? Waarom vraagt ze me steeds weer wat ze nog meer had kunnen of moeten doen om me deze ellende te besparen, om me vervolgens te wijzen op al mijn kleinere en grotere karakterfouten? Waarom bespreekt ze haar zorgen over mij niet direct met mij, maar in mijn bijzijn óver mij?

    Ik zie de patronen steeds beter. Via de Karpman-driehoek drijft ze mij, maar ook anderen uit ons kerngezin iedere keer weer het conflict in.

    Nee, ze kleineert me niet openlijk. Nee, ze valt me niet aan, niet openlijk af. Dat hoeft ook niet: ik heb geleerd mezelf te loochenen en kleiner te maken. Ik voel schaamte, een enorm verdriet, en uiteindelijk ook: heel veel wantrouwen.

    Maar haar een (verborgen) narciste noemen kan ik niet. Nog niet. Dat erkennen, onder ogen zien en aangaan betekent namelijk dat ik het impliciete dreigement (‘je bent zonder mij helemaal alleen in de wereld!’) onder ogen moet komen. De afgrond is nog te diep. Ik durf nog niet alleen.

    Tegelijkertijd: dit soort patronen worden van generatie op generatie doorgegeven. Ik zie het in mijn familie; mijn moeder komt uit een gewelddadig gezin. Onbewust en onbekwaam de patronen te doorbreken. Ik heb een klein kind. En begin voorzichtig te zien hoe ik mijn eigen angsten en schaamten op háár projecteer – ondanks mijn liefde voor haar. Dat maakt me (ten dele) bewust onbekwaam – van veel zal ik nog steeds onbewust zijn.

    Hopelijk kan ik leren hoe het ook kan, verschuiven van onbewust onbekwaam via bewust onbekwaam naar bekwaam, en zo iets doen aan het vernietigende patroon. Mijn boosheid moet een plek krijgen, mijn verdriet en mijn schaamte. Dat dat mag, kan en passend is, leer ik mijn kind dan ook. Hopelijk lukt het mij bovendien om de verantwoordelijkheid te nemen voor de processen waarmee zij op termijn zelf zal komen te worstelen.

    Want pas dan raken we echt vrij.

    Liefs,

    Reigerschap

  5. Beste Sine,

    je verhaal raakt me en ook de verhalen van de anderen die hier boven staan, want hoe konden onze moeders zich zo misdragen tegenover hun eigen kind? De kleine meisjes en jongens in ons hebben nog steeds een enorm verdriet, want waarom deed onze moeders zo lelijk, waarom zagen ze ons niet zoals we waren? En wat verlangden ze eigenlijk van ons, want ze verlangden heel veel, maar wat ze verlangden, daar was geen touw aan vast te knopen?
    Op deze vragen, heb ik ervaren, zijn geen antwoorden te vinden, anders dan, onze moeders namen geen enkele verantwoordelijkheid voor hun eigen gedrag en daar mogen we best eens flink boos op worden en hen dat kwalijk nemen!

    Mijn moeder verschuilt zich achter haar eigen vreselijke jeugd. De mishandelingen die ze heeft ondergaan in een katholiek kindertehuis. De horrorverhalen die ze daar over deelde met mij, zette ze in, om zielig gevonden te worden en dat vond ik haar ook. Ik concludeerde daaruit, tot mijn 47e dat ik er was om haar te helpen, haar bij te staan en alles te verdragen wat ze maar over me uitstortte. Vernederingen en hoon waren de norm, ik stelde niets voor en ze was vooral teleurgesteld dat ik zo weinig voor haar wilde betekenen. Terwijl ik dacht dat ik alles gaf en op mijn tenen liep om haar maar niet te schofferen.
    Inmiddels vier jaar geleden heb ik alle contact verbroken met mijn ouders en heb therapie gevolgd en de allerbelangrijkste zin van mijn therapeut was. “Je moeder is inderdaad slachtoffer, maar ze is een volwassen vrouw en moet zelf verantwoordelijkheid nemen. Ze is moeder geworden en heeft daarmee verantwoordelijkheid gekregen voor haar kinderen en die verantwoordelijkheid heeft ze nooit genomen. Dat laatste kun je haar zeer kwalijk nemen!” Want ze heeft me ook nooit in bescherming genomen tijdens de driftbuien van mijn vader, die me mentaal en fysiek flink kon vernederen.

    Deze zin is een mantra voor mij, daarmee val ik niet in de valkuil van het zielig vinden van mijn moeder. Ik weet dat zij nu, samen met mijn vader, een eenzaam leven leidt, want iedereen keert zich van hen af. Mijn vader is wisselend een sadist of depressief/passief, een zeer moeilijke man. Ooit heb ik de lef gehad om hierover bij de huisarts een gesprek te voeren, maar die weerlegde mijn aantijgingen, zo kende hij hen niet en ik droop af.

    Op mijn 51e voel ik me niet langer verantwoordelijk voor het geluk van mijn ouders en vind ik bevrijding in het feit dat we binnenkort ver weg van ze gaan wonen. Ja, ze zijn inmiddels oud en hulpbehoevend en waar andere leeftijdsgenoten nu voor hun ouders gaan zorgen, hoef ik dat niet meer van mijzelf. Wanneer het ter sprake komt of mijn ouders nog leven, dan zeg ik: “Ja, maar die zijn uit beeld.” en meer leg ik niet uit, de rest houd ik voor mijzelf. Uitleggen hoe de vork werkelijk in steel zit, stuit vaak op onbegrip en ik ben het zat om meer uitleg te geven.

    We gaan dichter bij mijn schoonouders wonen en ook die worden langzamerhand wat hulpbehoevend. Met hen voel ik wel een warme band en hen zal ik dan ook zeker gaan steunen. Daarbij houd ik een spreuk in mijn achterhoofd die ik op Pinterest vond:
    “Natuurlijk houd ik nog steeds rekening met een ander, alleen never nooit meer ten koste van mijzelf” en de wijze raad van mijn therapeut tijdens ons laatste gesprek, “Maud, blijf weg bij je valkuil, de gratis hulpverlener zijn voor je omgeving, zorg eerst voor jezelf en voor je gezin!”

    Lieve allemaal, met moeders die geen moeder waren, wellicht ontmoeten we elkaar ooit eens en delen onze verhalen dan, met een lach en een traan.

    lieve groet
    Maud

    • Beste Maud,

      wat herkenbaar; mijn moeder was ook door haar eigen moeilijke jeugd alleen met zichzelf bezig. Ik was altijd bezig haar te helpen en te ontzien, alsof ik de moeder was en zij het kind. Mijn vader was idd ook fysiek/verbaal agressief of passief. Ik moest tussen mijn ouders in gaan staan als mijn vader mijn moeder wilde slaan. Andersom heeft mijn moeder dat nooit bij mij gedaan. Mijn moeder had me nodig en wees me vervolgens af. Uiteindelijk zijn mijn ouders gescheiden. Alles lag aan mijn vader volgens mijn moeder. Toen mijn vader uit beeld was richtte ze haar negatieve pijlen op mij. En lag alles aan mij. Zij maakte ellende maar het lag aan mij. Ze heeft zelfs bij de Ggz gezegd dat ik een lastig kind was. Haar eigen gedrag heeft ze op mij geprojecteerd. En nog gaat het door. Ze blijft het slachtoffer uithangen. Ze roddelt en liegt over haar kinderen tegen de andere kinderen. Mijn broertje en zusje zitten weer in haar web. Want ze is zo zielig. Ondertussen maakt ze nog steeds zoveel kapot. Ik dacht al die jaren echt dat het aan mij lag. En nu twijfel ik nog steeds. Ben ik gek? Ligt het aan mij? Ik heb een ‘helper-syndroom’. Ik voel me enkel nuttig als ik anderen kan helpen. Voor mezelf kiezen kan ik nog steeds niet.

  6. Eline, wat moet ik zeggen? Je omschrijft de situatie, zoals ik het ook had kunnen omschrijven en zoals velen zeggen: zo herkenbaar! De moed zakte mij 19 jaar lang in mijn schoenen en dacht er nooit uit te komen. En wat is er gebeurd? Ik heb mezelf terug gevonden na 19 jaar en ik kan weer lachen en lol maken. Geen opgelegde humor, maar van binnen uit. Ik ben weer herkenbaar voor mijn vrienden en kennissen. Mijn advies: wees ervan overtuigd, dat jou geen schuld treft en het kost tijd, heel veel tijd om te hetstellen. Het resultaat is het mooiste wat me ooit is overkomen. Het komt goed, niets forceren en vertrouwen hebben in de toekomst!
    Ik ben weer positief naar de toekomst en hoe ik me voel? Beter dan ik me ooit heb gevoeld! Succes en sterkte!

  7. Mo Farah viel tijdens de Olympische Spelen in Rio op de 10 km. De vraag aan hem was: “Hoe kun je winnen terwijl je viel?” Mo Farah zei: ” In jezelf geloven en weten dat je het kunt!”
    Wij zijn allemaal gestruikeld en laten we Mo Farah’s wijze raad opvolgen. Die 10 km. lopen doet hij wel.

  8. Dit is gewoon mijn verhaal, ik heb er net volkomen onvoorbereid verschrikkelijk om moeten huilen. Om dat kind. Dat hele verschrikkelijk sterke kind wat op moest staan tegen haar moeder. Je bent wat verder dan ik, ik kan die woorden nog niet denken, schrijven of zeggen zonder te breken. De PTSS is nog niet vastgesteld maar het onderzoek loopt. Soms lijk ik sterk, maar op momenten als deze zie ik dat de wond vers is, open. En bloedt.

    Heel erg veel sterkte en succes. Jij komt er wel!

  9. Dag Sine, die wijze woorden / tekst komen van Franciskus van Asisië, het is een gebed.
    Ik ben zowel slachtoffer als dader, ik herken het narcisme in mijn moeder, mijn partner…en in mezelf? Als ik door de ogen van mijn dochter naar mezelf kijk…zou ik een stuk van mezelf willen afkappen om ongedaan te maken wat ik gedaan heb. Ook al had ik dat wellicht, misschien…? Niet gedaan als mijn moeder anders was geweest, als mijn man anders was geweest…waarschijnlijk niet.
    Maar het is gebeurt en ik zal ermee moeten leven. Dankzij oa jullie getuigenissen ed, is de relatie met mijn kind herstellende. Ik heb geluk gehad. Ik heb op één of andere manier instinctief toch gedaan wat nodig was.
    Als je moet zwemmen met haaien, kan je maar beter voldoende afstand houden en geen seconde je aandacht laten verslappen. Moet je zelf een beetje haai worden? Om te weten hoe jezelf moet beschermen? Ik weet het niet, het helpt wel…denk ik…Ik ervaar er in elk geval geen plezier in om haai te zijn…alhoewel, soms wel…wanneer ik een andere haai te grazen neem.
    Ik kan dus niet ontkennen dat ik één van hen geworden ben.
    Dat is niet goed voor mijn zelfwaardegevoel, dat toch al niet zoveel voorstelde.
    Het is wat het is.

    In ieder geval, ik hoop dat jullie veilig aan wal geraken, zijn geraakt…Ik zou zo zeggen, zwem voor je leven en dat van je kinderen…

    • Lieve Rose,

      Ik geloof niet dat jij ook één van hen bent… Het is bekend dat codependents zó verward kunnen raken door wat er allemaal gebeurt dat ze gaan denken dat ze zelf ook narcist zijn. Maar je kunt geen narcist zijn, want dan zou je ontkennen dat je ook maar enig aandeel had in wat dan ook. Narcisten denken namelijk altijd dat alles aan de ander ligt en NOOIT aan hen!

      Zet ‘m op! Ook over dit onderwerp is genoeg te vinden op internet, maar helaas bijna allemaal in het Engels, misschien is dat geen probleem voor. Google maar….

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s